Efsane öldü ...

6 yaşında öğrendiği satranç oyununda başarılı olmak dışında hayatta başka arzusu olmayan bir insanın, liseyi bile okumayıp "tek arzum satranç oynamak" diyerek başladığı yolda 15 yaşında ABD Satranç Şampiyonluğu'nu kazandıktan sonra 7 kez bu başarıyı tekrarlaması, hatta 1963-64 yılında ki ABD Satranç Şampiyonluğu'nda onbir maçın onbirini de kazanması hala tekrarlanamayan ve eşi olmayan bir başarı.

Geçimini sağlamak için hiç bir işe girmedi ve en büyük üst düzey turnuvada bile ödülün bir kaç yüz doları geçmediği bir ülkede yani ABD de profesyonel satranç oyuncusu olmayı seçti. Satranç onunla, dünya çapında bir spor olayı, akılların mücadelesi olarak milyonların ilgisini çekene kadar, yakınlarından aldığı paralarla geçimini sağladı.

Adaylık maçlarında o zamanın en iyi oyuncuları olan Mark Taimanov, ve Bent Larsen i 6-0 lık sonuçlarla yenmesi başka bir satranççının bu seviyede alamadığı sonuçlardır. Adaylık final maçında ise Tigran Petrosyan ı beş galibiyet bir mağlubiyet ve üç beraberlik ile geçti. Satranç Dünya şampiyonluğu için 11 Temmuz 1972 de karşısına çıktığı Boris Spassky yi yedi galibiyet, 11 beraberlik ve biri hükmen olmak üzere 3 mağlubiyet ile devirdi.

Üst düzey satrançda anlaşmalı beraberliklerin hüküm sürdüğü bir dönemde tek arzusu kazanmak olan bu satranç dahisi, 1972 de soğuk savaş döneminin en sert bir şekilde hüküm sürdüğü bir dönemde, yıllardır süren Sovyet Sosyalist Cumhuriyetleri Birliği (SSCB) ile ABD arasında yaşanan propaganda savaşının en ön saflarında yer aldı. ABD ye en büyük kişisel zaferi kazandırdı. Bir mülakatında "ABD için benim yaptığımı kimse yapamadı." demesi bu yüzdendi.

Bu maçtan sonra hiç bir turnuvaya katılmadı ve 1975 yılında Anatoly Karpov ile çıkması gereken ünvan maçına çıkmayarak satrancı bıraktı. Bu nedenle kendini hep dünya satranç şampiyonu olarak gördü. Hiç yenilmemişti.

1992 yılında Boris Spassky ile 1972 yılının rovanşı için maça çıkmaya karar verdiğinde, Amerikan Hükümeti'nin kendisini maçın yapılacağı Yugoslavya ya ambargo uygulandığını ve maça çıkmaması gerektiğini birdiren yazısına tükürüp, maça çıktı ve kazanarak ödül olan 5 milyon dolardan payına düşen 3.65 milyon doları aldı. Bu olaydan sonra ABD hükümeti Bobby Robert James Fischer e ABD topraklarına ayak basması halinde 10 yıl hapis ve büyük para cezası vereceğini açıklayınca, bundan sonraki hayatında Macaristan, Japonya ve Filipinler de yaşadı. Bu sıralarda ABD yi ve Yahudiliği dünyaya kötülük yapmakla suçlayan demeçler vermeye başladı. Birçok yerde Anti-Semitist olarak nitelenmesine, kendisine komplolar kurulduğunu söylemesine rağmen, annesi Regina Wender ve birçoklarının biyolojik babası olarak nitelendirdiği Paul Felix Nemenyi de yahudiydi. İşin ilginç yanı annesi Regina Wender'in 1940 lı yıllardan 1973 yılına kadar, FBI tarafından kominist olduğu ve SSCB ile ABD aleyhine bazı ilişkileri olduğu düşüncesi ile izlenmesiydi. Hatta bu kapsamda özel iletişimi izlenmiş, komşularından bilgi alınmış, hakkında 750 sayfadan fazla olduğu söylenen, bir kısmının gizliliği kalktığı için, basına da yansıyan bir dosya hazırlanmıştı.

Bobby Ficher in babasının resmi babası Hans Gerhardt Fischer in değilde, Paul Nemenyi nin olduğu bu raporlarda yer verilen bazı yazılı kaynaklara dayanmaktadır. Sürekli izlenme hissi olan bir ailenenin çocuğu olarak bu izlemeden payını alan ve bazıları tarafından paranoyak olarak nitelenen bir Satranç Dünya Şampiyonu, 11 Eylül 2001 yılında ABD New York da yapılan terörist saldırıyı öven

"Ne kadar güzel haber bu. Ben bu saldırıyı alkışlıyorum. Amerika ve İsrail yıllardır Filistinlileri öldürüyorlar, soyuyorlar; ama bunlar kimsenin umurunda değil. Şimdi iş tersine tepiyor. Amerika yeryüzünden silinmeli. Keşke Amerika `da duruma askerler el koysa da bunlar bütün sinagogları kapasalar, bütün Yahudileri tutuklasalar, binlerce Yahudi şebeke liderini gözaltına alsalar..."

sözleri nedeni ile ABD nin tam anlamı ile hışmına uğradı ve Japon hükümeti, taşıdığı ABD pasoportu ABD hükümeti tarafından iptal edilen Bobby Robert James Fischer i, yasal olmayan pasaport ile ülkeyi terketme suçundan 8 ay hapiste tuttu. ABD Satranç Federasyonu, Bobby Fischer in bu son açıklamaları sonucu onu üyelikten attığını duyurdu. Bobby Fischer in ABD Satranç Federasyonu üyeliğinden atılma yazısı

Bu sekiz ay boyunca Japon hükümetinin ABD hükümeti isteği doğrultusunda ABD ye iade edilme ve 10 yıl hapis cezası alma korkusunu yaşayan Bobby Robert James Fischer, dünyada kendisini vatandaşlığa kabul edecek ülke aradı. Satranç efsanesi Bobby Robert James Fischer i kimse vatandaşlığa kabul etmiyordu. Hatta resmi babası Hans Gerhardt Fischer'in hayatı boyunca Alman vatandaşı olması nedeni ile Almanya vatandaşı olma isteği de kabul edilmedi. En sonunda 1972 yılında Dünya Satranç Şampiyonluğu ünvanını kazandığı İzlanda ya yaptığı başvuru oradaki dostları ve satranç severlerin baskıları ile İzlanda hükümeti tarafından kabul edilince 2005 yılında İzlanda ya, yıpranmış, hasta ve yaşlı bir adam olarak vardı.

Tam olarak açıklanmayan hastalığı ilerledi ve en sonunda yattığı hastaneden evine döndü. Evinde böbrek yetmezliğinden 17 Ocak 2008 de öldü.

Hakkında yazılan ve söylenenler bütün satranç oyuncuları için yazılanlardan fazladır. 1996 yılndan sonra açılış ezberine dayandığı gerekçesi ile klasik satrancı oynamadı. Piyonların arkasındaki taşların rastgele dizildiği Fischer satrancını dünyaya tanıtmaya ve sevdirmeye çalıştı. Rusların üst düzey satrançda hep hile ile önceden sonuçları bilinen maçlar düzenlediği şeklindeki eleştirileri, onu satranç dünyasının hem içinde hem de çok uzağında tuttu.

Sadece satrançla var olan tutkulu bir adamın hikayesi onunkisi. Birçoklarının varmak için mücadele ettiklerine erişen ve sonra elinin tersiyle iten bir adam. Türkiye de olan olaylarda düşünce özgürlüğünü dilinden düşürmeyen batılıların, kendi efsanevi Dünya Satranç Şampiyonları Bobby Robert James Fischer e yani 'bir düşünce suçlusuna' ne yaptıklarının hikayesi.

Bobby Fischer ile ilgili bazı video lar.

Bobby Fischer video 1
Bobby Fischer video 2